sobota, 15 marca 2014

Każdemu według potrzeb czyli jak zmieniła się telewizja od badań Morleya.

David Morley pisząc swój tekst o korzystaniu z telewizji w brytyjskich rodzinach w latach osiemdziesiątych, nie zakładał prowadzenia badań z perspektywy gender, tymczasem okazało się, że stała się ona podstawowym kryterium porządkującym badane aspekty korzystania z medium. Zestawiając ze sobą kilka kryteriów, min. planowanie oglądania, podejmowanie tematu telewizji w rozmowach oraz wybory podejmowane podczas oglądania w pojedynkę, autor zidentyfikował telewizję jako medium kobiece, ze względu na jej infantylizm i nieważkość podejmowanych tematów. Odpowiedzi kobiet ankietowanych przez Morleya wskazują na oglądanie przez nie w większości telewizji śmieciowej, oper mydlanych oraz programów informacyjnych tylko w przypadku, kiedy mają one zasięg lokalny. Choć nie jest no najlepszy obraz angielskich pań domu, zastanawiające jest zdefiniowanie przez autora telewizji jako medium kobiecego, w sytuacji kiedy to mężczyźni, co wynika z badań, bardziej angażują się w oglądanie telewizji i poświęcają jej więcej czasu na wyłączność.
Dzisiejsze realia dalece różnią się od tych opisywanych przez Morleya i dziś, możemy mówić bardziej o telewizji osobistej, dostosowanej do indywidualnych potrzeb każdego z odbiorców, niż o „kobiecej telewizji”. To co przede wszystkim zmieniło się od czasu prowadzenia badań przez Morleya, to profil społeczeństwa, jego struktura wykształcenia i zawodowa. Wykształcenie wyższe nie jest już domeną mężczyzn i to tylko niektórych. Powszechna właściwie edukacja na poziomie wyższym, spowodowała poszerzenie grona odbiorców programów faktu, dokumentalnych, a także informacyjnych o zasięgu nie już nie lokalnym, ale państwowym i globalnym. O dużym zapotrzebowaniu na ciągłą potrzebę newsa, świadczy ogromne zainteresowanie programów emitujących właściwie jedynie informacje, pojawiające się na bieżąco przez cały dzień, jak na przykład TVN 24. Telewizja rozwinęła też w ogromnym zakresie kanały tematyczne, prowadzone przez duże stacje obok głównych programów. Powstawanie programów stacji stricte kobiecych (TVN Style, Polsat Cafe), jak również stricte męskich (TVN Turbo) eliminuje kształtowanie programu stacji oraz czasu antenowego według wzoru „rano seriale i programy śmieciowe dla kobiet, a po powrocie pana domu sport, informacje i filmy”. Na wielkich platformach cyfrowych znajdziemy wyspecjalizowane programy przyrodnicze, muzyczne, historyczne, modowe, dla dzieci, dla młodzieży, specjalizujące się w serialach bądź kinie polskim, co powoduje, że każdy z domowników może znaleźć coś dla siebie bądź przywiązując się do jednego kanału, bądź kompletowaniu ulubionych audycji z różnych stacji.
Oczywiście niemożliwym jest oglądanie naraz kilku kanałów przez różnych członków rodziny, tutaj jednak warto wspomnieć o tym jak zmieniły się technologiczne możliwości korzystania z telewizji. Upowszechnienie się medium spowodowało relatywny spadek cen odbiorników telewizyjnych tak, że wiele rodzin może sobie pozwolić na posiadanie więcej niż jednego telewizora, a przez to na pozbawienie władzy absolutnej osoby, która akurat trzyma pilota, według Morleya, mężczyzny oczywiście. Dzisiaj marginalne jest również korzystanie z nagrywania programów, których nie można obejrzeć w czasie ich emisji na na nośniki. Najnowsze telewizory mają zaprogramowane funkcje nagrywania, z których można korzystać nie będąc nawet w domu, a jedynie nastawiając rejestrator na godzinę, o której spodziewana jest emisja programu bądź folmu. Choć sytuacja posiadania przez jedną rodzinę więcej niż jednego telewizora nie jest dzisiaj odosobniona, bardziej istotną kwestią wydaje się tutaj rozwój telewizji internetowej i oderwanie programów, a nawet kanałów, od ich pierwotnego nośnika jakim był telewizor. Powszechna w społeczeństwie zmiana trybu życia i wzrost liczby osób zatrudnionych w wolnych zawodach, powoduje odchodzenie od klasycznego oglądania programów w godzinach ich emisji, na rzecz korzystania z nich w wolnej chwili na darmowych bądź płatnych platformach zarządzanych przez duże stacje telewizyjne. Odbiorcy telewizji internetowej mogą samodzielnie wybierać udostępniane programy, czas i miejsce ich oglądania. Można zastanawiać się na ile telewizja w internecie podlegałaby dziś zainteresowaniu Morleya, który zajmował się przecież „domowym” korzystaniu z medium, jednak szybkie rozpowszechnianie się internetowych platform telewizyjnych nie pozwala na marginalizację zjawiska.

Badanie Morleya wskazuje na opozycyjne zupełnie względem siebie sposoby oglądania telewizji przez mężczyzn i kobiety. Dzisiejszy rozwój technologiczny, przemiany społeczne i rewizja modelu patriarchalnego powodują nie tylko uwolnienie kobiet od poczucia winy kiedy oglądają to co im się zwyczajnie podoba myśląc wciąż o tym jak to zostałoby odebrane przez mężczyznę, ale nie tylko kobiety mają możliwość odbierania szerokiej gamy dedykowanych im programów. Telewizja dziś rezygnuje z budowania ramówek na binarnych opozycjach między płciami, na rzecz umożliwiania każdemu korzystania z medium według jego własnych preferencji, nie wiążąc jego wieku, płci czy statusu z koniecznością poświęcania czasu na konkretny program.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz